yumurtalık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
yumurtalık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

KADINDA RAHİM, YUMURTALIK, TÜPLER (SORU CEVAP YORUMLAR)

Rahim organı nerededir? Görevi nedir?
Kadında rahim yani diğer adıyla dölyatağı denilen organın tıbbi adı uterus'tur. Leğen kemiği yani pelvis içerisinde ortada bulunur. Çift rahim olması çok nadiren olan bir doğumsal anomalidir, normalde tek bir tane bulunur. Büyüklüğü 5-6 cm kadar yani küçük bir armut kadardır, şekil olarak da armuta benzer kenarları. Gebelikte büyüyerek bütün karını dolduracak kadar irileşir, menopozdan sonra da biraz daha küçülerek 3-4 cm boylara iner. Miyom rahim içerisinde bulunan iyi huylu urlara denir, miyom içeren rahim organı normalden daha büyük olur, çok sayıda miyom varsa 15-20 cm kadar büyüklüğe erişebilir.
Rahim organının alt tarafında rahim ağzı (tıbbi adı serviks) bulunur, bununda altında vajina bulunur. Alttaki resimde bu organlar görülebilmektedir.
Resmi büyütmek için üzerine tıklayın
Rahim ve vajinanın farkı?
Halk arasında bazen rahim ve vajina karıştırılmaktadır. Üstteki resimde görüldüğü gibi rahim vajinanın üst tarafındaki iç organdır ve gebelikte bebek rahim içerisinde büyür. Vajina ile rahim arasındaki mesafe yaklaşık 3-4 cm kadardır ve bu kısma rahim ağzı denir. Vajina resimde görüldüğü gibi dışarıya açılır ve ilişki sırasında penisin girdiği kısım sadece burasıdır. Penis vajinadan daha ileriye yani rahim ağzına ve rahime girmez, sadece vajina içerisinde kalır, sperm boşalması da vajina içerisine olur. Vajina içerisine boşalan spermler hareket ederek rahim içerisine hatta tüplere kadar ilerler, orada yumurta hücresi ile buluşarak gebelik oluşmasını sağlar. Vajinanın uzunluğu yaklaşık 8-10 cm kadardır, genişliği 3-4 cm kadardır; ancak esneyerek daha fazla uzayabilir ve genişleyebilir. Rahim ağzının uzunluğu 3-4 cm, rahmin uzunluğu 5-6 cm kadardır.

Muayene sırasında doktor tarafından vajinadan içeriye enjektörle sıvı verildiğinde bu sıvı rahim ağzını da geçerek rahmin en üstüne kadar ilerleyebilir, çünkü bu organların içerisindeki boşluk birbiriyle devam eder. Daha sonra sıvı rahim içerisinden kenarlara doğru tüplere doğru da devam eder, tüplerden sonra karın içerisine geçer. Yani kadında karın içerisindeki boşluk dış ortama yani vajina girişine anatomik olarak direk açıktır.

Rahmin görevi nedir?
Rahmin en birinci görevi döllenmiş yumurtanın içerisine yerleşmesini sağlamak ve yumurtanın burada büyüyerek doğuma kadar bebeğin büyümesini, gelişmesini sağlamaktır.

Rahim ağzının görevi nedir?
Rahim ağzı vajina ile rahim arasında geçiş köprüsü görevi görür. Vajinadaki spermlerin rahim içerisine geçişini sağlar. Dış ortamdaki zararlı mikroorganizmaların rahim içerisine girmesini önler. Rahim ağzı da rahim gibi tek bir adet olur normalde.




Tüpler nerededir? Görevi nedir?
Üstteki resimde görüldüğü gibi tüp organı (tuba) rahmin her iki yanında yumurtalıklara doğru uzanır. Yumurtlama olduğunda yumurtayı içerisine alır ve sperm mevcutsa tüp içerisinde döllenme oluşur. Döllenen yumurta buradan rahim içerisine ilerleyerek oraya yerleşir. Yani tüplerin görevi yumurta hücresini yakalamak ve sperm ile döllenmesini sağlamaktır. Tüpler tıkalı (kapalı) ise sperm ve yumurta buluşamaz, gebelik oluşamaz.Tüpler uzunluğu 5-6 cm kadar, içerisindeki boşluk 1-2 mm kadar ince boru şeklinde organlardır.

Vajina nerededir? Görevi nedir?
Vajinanın dış kısmını kaplayan ve küçük dudaklarla büyük dudakları içeren yani dıştan bakıldığında görülen kısım vulva'dır, burası vajina değildir. Vajina dışarıdan gözle bakmakla görülmez, ancak aletle vulva aralanırsa görülebilir. Dış kısımdan içeriye rahim ağzına doğru uzanan 8-10 cm uzunluğunda 3-4 cm eninde boru şeklinde organdır. Bu uzunluk ve kalınlığı esneyerek çok fazla artabilmektedir, çünkü katlantılar içeren esnek bir organdır. Görevi cinsel ilişki sırasında spermlerin içerisine boşalmasını sağlamak, daha sonra bu spermlerin rahim içerisine iletilmesini sağlamaktır. İçerdiği salgılarla zararlı mikroorganizmaların üremesini engeller ve rahim içerisine enfeksiyon geçisini engeller.

Yumurtalıklar nerede bulunur?
Yumurtalıklar leğen kemiği (pelvis) içerisinde her iki yanda bulunur. Yaklaşık 3x5 cm boylarında yani bir ceviz büyüklüğündedir ancak küre şeklinde değil yassı şekillidir. Rahimin sağında ve solunda olmak üzere toplam iki adet yumurtalık bulunur. Yumurtalıklar içerisinde yumurtalar (folikül) bulunur, bunlar üreme çağındaki kadınlarda ultrasonla veya ameliyat sırasında gözle görülebilmektedir. Menopozdaki kadınlarda yumurtalıklar küçülür ve 2-3 cm çapında daha ince hale gelirler, içerdiği yumurtalar yani foliküller bittiği için görülemez.

Doğum sırasında rahim, rahim ağzı ve vajina:
Doğum sırasında rahim ağzının açılması ile bebek vajina içerisine doğru ilerler. Vajina çok esnek bir organ olduğu için bebek burada ilerleyerek ve dönüş hareketleri yaparak çıkıma kadar gelir ve doğar. Bu esnada kasılmalar yapan rahim organı (uterus) bebeğin ilerlemesini sağlar. Rahim ağzı ve vajina doğum esnasında kasılma yapmaz, bebeğin ilerlemesi için itiş kuvveti yapmaz.

Kadın üreme organları ultrasonla görülebilir mi?
Rahim (uterus), rahim ağzı (serviks) ve yumurtalıklar (overler) ultrason cihazı ile görülebilirler, boyutları ölçülebilir, içerisinde myom veya kist varsa görülebilir, bu organlara ait çoğu hastalık ultrason ile anlaşılabilir. Tüpler (tuba) ultrasonla genellikle görülemez çünkü ince, uzun organlardır. Ancak tüplerin içerisinde sıvı veya iltihap toplanması gibi bir hastalık varsa ve bu nedenle tüp şişmişse o zaman ultrasonla rahatlıkla görülebilir. Tüplerin kapalı olup olmadığı ultrasonla anlaşılamaz çünkü içerisindeki boşluk çok incedir ve ultrasonla görülemez. Tüplerin açık olduğunu kontrol etmek için vajinadan içeriye tüplere kadar sıvı verilerek röntgen filmi çekilir, bu işleme HSG denir veya laparoskopi ile karın içerisinden kamera ile tüplerden sıvı geçisi kontrol edilerek açık olduğu anlaşılabilir.

Vajinanın hemen üzerinde yani dudakların arasında görülen delik nedir?
Bu kısımda dıştan görülebilen delik idrar çıkışının sağlandığı üretra deliğidir. Bu delikten 4-5 cm  içerisi mesaneye yani idrar torbasına gider. Bu deliğin hemen üzerinde dıştan görülebilen 1-2 cm boyunda dışa doğru uzamış organ klitoris'tir. Klitoris aslında erkeklerdeki penis organının kadınlardaki karşılığıdır, penisin kadınlarda gelişmeyerek geri kalmış dokusudur, penis gibi erekte olma yani sertleşme özelliği vardır.
Resmi büyütmek için üzerine tıklayınİlgili Konular:

- Kadın Üreme Organları
- Jinekolojik Muayene
Tamamını oku >>

POLİKİSTİK OVER SENDROMU (PCOS, PKOS)

Polikistik Over Görüntüsü
Polikistik over sendromu (PCOS) (Stein-Leventhal Sendromu) genç ve orta yaş kadınlarda görülen en sık metabolik bozukluktur. İlk olarak 1935 yılında Irving Freiler Stein ve  Michael Leo Leventhal tarafından tarif edilmmiştir.
Poli: çok anlamındadır polikistik: çok sayıda kist içeren anlamına gelir. Polikistik over hastalarının çoğunda (hepsinde değil) yumurtalıklarda çok sayıda yan yana dizilmiş ufak kistler izlenir. Bunlar aslında normal anlamda yumurtalık kistleri gibi değildir, onlardan farklıdır, küçüktür.

- Oligomenore, amenore (seyrek adet görme, adet görememe)
- Anovulasyon (Yumurtlama düzensizliği)
- Androjen hormonlarında yükseklik ve/veya buna bağlı aşırı tüylenme (hirsutismus), akne vb. bulgular
- Yumurtalıklarda çok sayıda küçük yumurta kistleri
- Şişmanlık
ile karakterize bir hastalıktır.

Polikistik Over Sendromu (PKO, PKOS) olan hastaların % 80’ninde ultrasonografide yumurtalıklarda büyüme, yumurtalık kapsülünde kalınlaşma ve kapsülün hemen altında birçok (10 taneden fazla) küçük kist görülür. Ancak bu görünümün olması her zaman polikistik over sendromu olduğunu göstermez, çünkü normal kadınların % 23’ünde de ultrasonografide aynı bulgulara rastlanabilir.

Hastalık genellikle adet düzensizliği (daha çok seyrek adet görme şeklinde), sivilce, yağlı cilt, kıllanma, infertilite (kısırlık) ve kilo artışı gibi belirtilere yol açar.

Tanı için değişik kriterler kullanılmaktadır:
- Kanda erkeklik hormonlarının yükselmesi
- Muayenede kıllanma, sivilce ve ciltte yağlanma gibi erkeklik hormonlarının yükselmesi ile ortaya çıkan belirtilerin varlığı
- Seyrek adet görme veya seyrek yumurtlama
- Şişmanlık
- İnsülin direncinin artması gibi...
Tanı (teşhis) hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

PCOS'ta laboratuvar bulguları:
- LH/FSH  oranı artar (3'ün üzerinde)
- E1/E2 oranı artar
- Testosteron, androstenedion, DHEA-S düzeyi artar
- SHBG azalır.
- IGF-BP azalır. IGF artar.
- Total kolesterol, trigiliserid, LDL artar; HDL azalır.
- İnsülin direnci artar.
- Ovulasyon olmadığı için progeseron düzeyi düşük saptanır.

İnsülin direncini (insülin rezistansını) değerlendirmek için kullanılan laboratuvar testleri: Açlık glukoz insülin oranı, 75 gram OGTT testi, HOMA-IR testi, açlık insülin düzeyi, QUICKI test, hiperinsülinemik öglisemik klemp testi.

Ayırıcı tanı:
- Geç başlangıçlı konjenital adrenal hiperplazi
- Hiperprolaktonemi
- Hipotiroidi
- Androjen salgılayan over tümörleri

Tedavi:
Tedavide amaçlar diyet, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleri ile normal vücut ağırlığına gelmeyi sağlamak, androjen hormonlarının seviyesini düşürmek ve tüylenmeyi azaltmak, gebelik istemi varsa bunu sağlamaktır. Ayrıca bu hastalarda kronik anovulasyona (yumurtlama bozukluğu) bağlı endometrium (rahmin iç tabakası) sürekli östrojen hormonuna maruz kalır ve bu da endometrium kanseri riskini arttırır, tedavi amaçlarından birisi de bunu önlemektir.
Kilolu hastalarda diyet ve egzersizler sayesinde kilo kaybı ile yumurtlama fonksiyonları ve dolayısı ile adet düzeni normale dönebilmektedir, gebelik şansı artabilmektedir.
Çocuk istemeyen hastalarda en çok kullanılan tedavi seçeneklerinden birisi doğum kontrol hapları ve progesteron hormonlarıdır.
Bu hastalardaki aşırı tüylenmeyi azaltmak için yine doğum kontrol hapları, siproteron asetat, flutamid, finasterid gibi ilaçlar kullanılabilmektedir.
Bir diabet ilacı olan metformin androjen üretimini azaltmanın yanı sıra ovulasyon (yumurtlama) üzerine olumlu etkileri olması nedeniyle bu hastalarda kullanılabilmektedir. Bu yüzden özellikle çocuk istemi olan hastalarda tedaviye eklenebilmektedir.
Çocuk isteyen hastalarda yumurtlamayı uyaran ilaçlar kullanılır. Genel olarak klomifen sitratla başlanıp yanıt alınamazsa daha etkin ilaçlara geçilmektedir. Bütün tedavi yöntemleriyle hala gebelik elde edilemeyen hastalarda seçenek tüp bebek (IVF)'tir.
PCOD hastalarında cerrahi tedavi olarak eskiden ovarian wedge rezersiyon uygulanmaktaydı, günümüzde laparoskopik ovaryan drilling uygulanabilmektedir. Wedge rezersiyonda yumurtalığın (over) içerisinden kama şeklinde bir bölüm çıkarılarak alınır. Drilling operasyonunda ise yumurtalıklara 4-5 adet delikler açılır. Bunda da amaç yumurtlama düzenini sağlamak ve bu sayede gebelik şansını arttırmaktır.


İlgili Konular:
- Polikistik Over Neden Olur? Sebebi Nedir?
- Polikistik Over Tanısı
- Polikistik Over Sendromu Belirtileri
Polikistik Overde Adet Gecikmesi ve Adet Düzensizliği
- Polikistik Overde İlaç ve Tedavi
- Polikistik Overde Ameliyat
- Polikistik Overde Gebelik (Hamile Kalmak)
- Polikistik Over İle İlgili Hastalıklar ve Riskler
- Hormon Bozukluğu
- Aşırı Tüylenme
Yumurtlama Olmaması (Anovulasyon)
Tamamını oku >>

YASAL UYARI: Bu site sağlık hizmeti vermemektedir. Sitedeki bilgiler hastalıkların tanı ve tedavisinde asla kullanılmamalıdır. Yazıların hiçbiri yazarın izni olmaksızın kullanılamaz. Devamını mutlaka okuyunuz >>

iletişim: webtasarim@jinekolojivegebelik.com , (2007 - 2018)
Şu an sitede ziyaretçi var. Haritada izle >>
"Gebelik ve kadın hastalıkları konusunda ayda 1 milyondan fazla ziyaretçi sayısı ile en çok tıklanan, en geniş içerikli site"